De rode neus

  

Welkom Kontakt English version

Welkom

De kracht van de rode neus
 
 

In de huiskamer is het rustig. De bewoners zitten in de zithoek of aan een van de tafels.Sommigen hebben een gesprek met hun buurvrouw of buurman, anderen zijn meer in hun eigen wereld verdiept.Dan gaat de deur open en staan er twee mensen met een rode neus op in de deuropening.Mevrouw D. reageert als eerste:
“Kijk nou eens. Wie hebben we daar? Nou, jullie zien er mooi uit hoor.”
Nu gaan ook andere blikken in de richting van de deur. Glimlachen verschijnen op de gezichten.De clowns staan er trots bij. Ze werden immers ‘mooi’ genoemd en zo’n compliment nemen ze graag aan!
“Nou kom maar binnen hoor.”
Ook dat laten ze zich geen twee keer zeggen. Dankbaar dat ze welkom zijn, stappen de twee clowns de huiskamer binnen en  begroeten de aanwezige dames.
“Goedemorgen dames, dat ziet er gezellig uit hier. Mogen wij even meegenieten?”
De entree is gemaakt. Het eerste contact gelegd.

 

Werken als contact-clown in het verpleeghuis
 

Sinds ongeveer vijf jaar bestaat er in Nederland een nieuw fenomeen binnen de verpleeghuizen en met name binnen de zorg voor de dementerende bewoners, namelijk de zogenaamde ‘contact-clown’.[1]

De contact-clown is iemand die zich als clown gespecialiseerd heeft in het werken met dementerende ouderen. Hij of zij is in de eerste plaats clown, maar heeft zich daarna verder ontwikkeld in het werken met deze specifieke doelgroep.
Alhoewel de contact-clown overeenkomsten heeft met het werk van de clinic-clowns in ziekenhuizen en hier voor een deel ook uit voortkomt, zijn er naast de overeenkomsten ook duidelijke verschillen.

Zowel de clinic-clown als de contact-clown stemmen zich af op de persoon met wie zij het contact aangaan. Het spel en de humor zijn hierbij slechts een middel.
Voorop staat het doel om de ander (het kind of de oudere) een mooi moment te bezorgen.

De clinic-clown is echter gericht op kinderen, wat vaak betekent dat de clown niet gek genoeg kan doen.

De contact-clown richt zich echter op oudere mensen. Dit vraagt om veel meer respect en rust en zeker in het begin om het  aftasten of de oudere wel behoefte heeft aan contact met een clown. Het gaat dus om een subtielere benadering.

Daarnaast geldt dat mensen die dementerend raken of zijn, geregeld twijfelen of ze het allemaal nog wel juist hebben. Een contact-clown dient hier zorgvuldig mee om te gaan. Ook hier dus weer het belang van een subtiele benadering.

Het belangrijkste doel van het werken als contact-clown is – zoals gezegd - de bewoners een mooi moment bezorgen. Een moment van een lach of een moment van ontroering. Beiden zijn mogelijk.
De clown stelt zich daarbij kwetsbaar op. Hij maakt zichzelf tot voorwerp van de lach.
Het is geen lachen om de bewoners, maar lachen met de bewoners om de clown die er kennelijk maar weinig van snapt.

Een clown kan in zijn onschuld en onnozelheid trots zeggen dat hij een lied kan zingen, maar brengt er uiteindelijk toch niets van terecht. Of hij beweert steeds vol overgave dat hij het antwoord weet op een vraag, maar slaat uiteindelijk toch iedere keer weer de plank mis.

 

Een ander belangrijk aspect van de contact-clown is dat hij of zij de werkelijkheid kan relativeren juist door hem uit te vergroten. De clown brengt vergroot in beeld, wat wij normaal gesproken proberen te verbergen.
We zijn onzeker en hopen dat niemand het merkt.
De clown hoopt dit ook, maar toont zijn onzekerheid echter zo duidelijk, dat iedereen het wel moet merken en erom gaat lachen.

En de clown ……… hij snapt niet waarom de ander lacht.

De bezoekjes van de contact-clown aan een huiskamer kunnen variëren van 15 tot 30 minuten. Het is steeds weer afhankelijk van de sfeer in de huiskamer, de behoefte van de bewoners en het contact dat op die manier ontstaat.
De ene keer ontstaat er een gezellige babbel, waarbij de clown het onderwerp van de lach is, de andere keer verloopt het contact meer in stilte. Zeker bij bewoners die erg in zichzelf gekeerd zijn en nauwelijks nog spreken, kan het stil naast iemand gaan zitten al voldoende zijn.

Stil zitten ze naast elkaar. Dan wordt de rode neus opgemerkt.
Mevrouw J. wijst naar de neus en langzaam beweegt haar vinger in de richting.
Voorzichtig raakt zij hem aan, terwijl een glimlach verschijnt op haar lippen.

Frans Meulmeester

Voor meer informatie over het werk van de contact-clown kunt u contact opnemen met:
Centrum Invitation
Tel. 010-2417358
e-mail:
info@lifeisaninvitation.nl

[1] De naam contact-clown wordt vooral door de auteur gebruikt. Andere benamingen voor deze aktiviteit of vergelijkbare aktiviteiten zijn: Clowns op de koffie, miMakkusClown, Faria Clowns e.d.